Bu site, 31 Mayıs 2004 - 16 Ekim 2010 tarihleri arasında yayınlanan haber ve yazıları Referans Gazetesi arşivinde bulabilmeniz için açık kalacaktır.

İLİŞKİLİ KATEGORİLER

Yukarı Aşağı

 

-->
Rss Göster

Tarım-Hayvancılık

Şeker fabrikaları özelleştirmesi kabak tadı verdi

15.11.2007 | Ayşegül Sakarya | Haber

ARAÇLAR

  • Yorum Yaz yorum yaz
  • Favorilerime Ekle favorilerime ekle
  • Yazdır haberi yazdır
  • Arkadaşıma Gönder arkadaşıma gonder
  • Yazı BoyutuKüçült & Büyült

Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun (ÖYK), Türkiye Şeker Fabrikaları'nın 24 ay içinde özelleştirilmesine karar vermesi, yılan hikayesine dönen özelleştirmelerin tekrardan gündeme gelmesine neden oldu. Fabrikaların tekrardan özelleştirme kapsamına alınması yatırımcıların iştahını kabartırken bir taraftan da eleştirileri gündeme getirdi. Bu fabrikaların sosyal bir nitelik taşıdığına dikkat çeken yetkililer satılması durumunda kapanma riski doğacağını vurguluyor. Şeker fabrikalarının çok önemli araziler üzerinde bulunduğuna dikkat çekilirken, özelleştirmelerde arsa spekülatörlerine fırsat verilmemesi gerektiği vurgulanıyor. 

Şekerin Türkiye için stratejik bir ürün olduğuna dikkat çeken Amasya Şeker Fabrikası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Demir, pancarın üretiminden taşınmasına kadar farklı aşamalarıyla pek çok insana istihdam sağladığına dikkat çekiyor. Şeker fabrikalarının birçoğunun sosyal amaçlı kurulduğunu vurgulayan Demir, bunların kapanmaması gerektiğini dile getiriyor.

 

Şeker-İş dava hazırlığında

Özelleştirilmelerin yapılmaması için Danıştay'a dava açan ve kazanan Türkiye Şeker Sanayi İşçileri Sendikası (Şeker - İş), fabrikaları tekrardan özelleştirme kapsamına alması üzerine yeni bir dava açmaya karar verdi. Fabrikaların özelleştirilmesi durumunda kapanma riskiyle karşı karşıya kalacağına dikkat çeken Şeker-İş Sendikası Başkanı İsa Gök, özelleştirilmelerin Avrupa şeker rejimi incelendikten sonra yeniden masaya yatırılması gerektiğini vurguluyor. Fabrikaların bir çoğunun sosyal amaçlı kurulduğuna dikkat çeken Gök, kapanmalar durumunda bölge halkanın sıkıntı yaşayacağını ifade ediyor. 2014'de AB ülkeleri içinde şeker üreten ülke sayısının 6'ya düşüreleceğine dikkat çeken Gök, "Türkiye bu koşullarda 2014'de şeker üretiminde çekilmek zorunda kalacak. Türkiye Şeker Fabrikaları 2003 yılında özelleştirme kapsamına alındığında dünyada şeker 180 dolardı. Bugün 500 doların üzerinde. Bunun nedeni ise Kyoto Protokolü gereği dünyanın biyoetanole dönmesi. Yenilenebilir enerjinin en büyük hammaddesi pancar ve şeker" diye konuşuyor.

Öte yandan fabrikaların taliplileri de özelleştirmelerin bir önce gerçekleşmesini bekliyor. Konya Şeker özelleştirilecek 25 fabrikaya da talip olduklarını açıkladı. Konya Şeker Yetkilisi Yalçın Telseren, "Özelleştirme sürecinde devlet ne kadar ihale açarsa bütün ihalelere girip hepsini alacağız. 32 fabrika satılsın 32 fabrikayı alırız. 700 milyon dolarlım bir fabrikayı size 1 milyar dolara versinler karlılık oranının  zaten yukarıyı çıkarabileceğiniz için biz bu riski göze alırız. Çünkü biz Konya Şekeri aldığımızde cirolar yerlerdeydi. Şimdi yüzde 9 bin 700 karlılık oranı var" diye konuşuyor.

Devletin öncelikle gıdaya yönelik kurumları özelleştirmesi gerektiğini söyleyen Şekerli Mamül Sanayicileri Derneği (ŞEMAD) Şemsi Kopuz, şeker fabrikalarına talip olduklarını ifade ediyor. Dünyada şu anda Japonya'dan sonra en pahalı şekeri Türkiye'nin aldığını söyleyen Kopuz, "Japonya'da 1 bin 700 dolar, Türkiye'de bin 500 dolar. AB ülkelerinde ise 600 avro. AB ülkelerinde devlet tarım işletmelerini almıyor, sanayicilik yapmıyor. Devlet maliyetlerini hammadeye yansıtıyor. Bu da şekerli mamüller sektörünün büyümesini engelliyor. Devletin özelleştirmede ilk başlaması gereken yer gıdadır" diye konuşuyor.

 

Özelleştirilen fabrikaların durumu:

 

Adapazarı Şeker Fabrikası

Fabrika iki yıl önce Adapazarı Pancar Kooperatifi'ne satıldı. Özelleştirilene kadar yedi yıldır kapalı olan ve binası depremde yıkılan fabrika yeni yatırımlarla birlikte 2 bin olan pancar işleme kapasitesini 6 bin 500 tona çıkardı. 2007 yılında 450 bin ton pancar kesip yaklaşık 50 bin ton şeker üretmesi planlanıyor. Yeni yatırımlarla birlikte tam otomasyona geçen fabrika 650 kişiye iş imkanı sağlıyor.  

 

Konya Şeker Fabrikası

Konya Şeker, 1953 yılında Konya, Eskişehir ve Ilgın civarındaki Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri, Konya Sınai Kalkınma A.Ş ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş ortaklığında kuruldu. İlk kurulduğunda çiftçinin payı yüzde 76 iken KİT'lerin payı yüzde 24'dü. 1990'da yüzde 24'lük pay özelleşerek üreticinin eline geçti. 1999 yılında yeni yönetimin gelmesi ile birlikte atağa geçen şirketin sermayesi 2006 yılında yüzde 7 bin artışla 280 milyon YTL'ye çıktı. Konya Şeker 1 olan fabrika sayısını 11'e çıkardı. Şirketin, likit şeker üretiminden damla sumaya biyobenzine kadar pekçok konuda yatırımları mevcut.  

 

Kayseri Şeker Fabrikası

Kayseri Şeker, 1954 yılında yüzde 10'u Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'ye, yüzde 90'ı ise Pankobirlik ve 21 pancar kooperatifine ait olarak kuruldu. Şirket, 1992'den bu yana Pankobirlik tarafından yönetiliyor. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş'ye ait yüzde 10'luk kısmın önümüzdeki dönemde özelleştirilmesi bekleniyor.

 

Kütahya Şeker Fabrikası

2004 yılında özelleştirilen Kütahya Şeker, bugün Torunlar ve Kiler iştiraki tarafından işletiliyor. Kurulduğunda 800 ton/gün olan fabrikanın kapasitesi 1973 yılında revize edilerek bin 700 ton/gün’e çıkarıldı. Bugün ise kapasite bin 900 ton/güne ulaştı. Her yıl 9 bin 12 bin arası çiftçiyle sözleşmeli olarak pancar ekimi yaptırılıyor ve 200 bin 240 bin ton pancar elde ediliyor. Ayrıca 30 bin 50 bin ton kristal şeker üretimi yapılıyor.

 

Aksaray Şeker Fabrikası

Bal Küpü Şeker’in sahibi İhsan Keskinkılıç tarafından kurulan fabrikanın temelleri 15 Mart 2005 tarihinde atıldı. Yaklaşık 80 milyon dolara mal olan fabrika, günlük 8 bin 500 ton pancar işleme kapasitesine sahip. Geçen yıl ortalama 650 bin ton pancar alan fabrika, yılda 100 bin ton şeker üretimi yapacak. Şimdilik sadece toz şeker üretilmesi planlanan fabrikada, yapılacak yatırımla ilerde küp şeker üretimine geçilecek.

 

Amasya Şeker Kooperatifi

1991 yılından bu yana Amasya Pancar Kooperatifi tarafından işletilen fabrika son zamanlarda zor günler geçiriyor. Kotalar yüzünden üretimde düşüş yaşandığını söyleyen Amasya Şeker Fabrikası Başkanı Mahmut Demir, "Kotalar yüzünden üretim yüzde 50 düştü. Bu yıl kuraklık da tuzu biberi oldu. Kotalar konulmadan önce 130 bin ton şeker üretirken bu yıl 35 bin 40 bin ton arasında şeker üreteceğiz" diye konuşuyor. Pancara teşvik verilmesi gerektiğine dikkat çeken Demir, pancar fiyatlarının gerilemesi yüzünden üreticinin üretimden vazgeçmeye başladığını ifade ediyor. Demir, şekerde kota uygulaması yerine kaçak şeker girişinin engellemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

 

Fabrikalar 60.8 milyon YTL zarar etti

Türkşeker’in bünyesinde yer alan 22 şeker fabrikasının özelleştirme programına alınan Bor, Ereğli, Ilgın Fabrikaları hariç pancar işleme kapasiteleri 1500-7500 ton/gün arasında değişiyor. Fabrikaların toplam nominal günlük pancar işleme kapasitesi 85 bin 300 ton ve yılda üretebileceği şeker miktarı ise 1 milyon 582 bin ton. Kotalara göre yüzde 41.66, satışlar itibariyle ise yüzde 15.75 pazar payı bulunan fabrikalar, 2006'yı 60.8 milyon YTL zararla kapattı.

ÖNEMLİ NOT : Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan Referans Gazetesi veya radikalreferansarsivi.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.